Aantal gevallen huidkanker stijgt: pas op voor plekjes

Het wordt steeds drukker in de spreekkamer van Pleun Boereboom, dermatoloog bij Bergman Clinics. “Deels door de vergrijzing”, vertelt ze. “Maar ook doordat mensen zich vroeger minder bewust waren van de schade die de zon toebrengt aan de huid. Ze gingen vaker zonder zich (goed) in te smeren de zon in of brachten een bezoekje aan de zonnebank. Zonneschade stapelt zich jarenlang op en komt vaak later in het leven tot uiting.”

Niet meteen levensbedreigend

Ruim een op de vijf Nederlanders krijgt voor het 85e levensjaar te maken met een vorm van huidkanker. Het gaat in 10 procent van de gevallen om een melanoom, een van de meest agressieve vormen van huidkanker, en in 13 procent van de gevallen het plaveiselcelcarcinoom, een vorm van huidkanker die ontstaat in de bovenste laag van de huid en zonder behandeling kan uitzaaien.

Basaalcelcarcinoom is met 75 procent de meest voorkomende vorm van huidkanker. “Basaalcelcarcinoom groeit zeer langzaam, zo’n 2 of 3 millimeter per jaar, en zaait zelden uit”, legt Boereboom uit. “De diagnose huidkanker is dus vaak schrikken, maar het hoeft niet meteen levensbedreigend te zijn.”

Nederlanders zijn doordat er steeds meer bekend is over zonneschade alerter op hun huid. Wanneer moet u naar de huisarts? “Als er plekken of bultjes ontstaan die niet binnen een aantal weken vanzelf wegtrekken, die spontaan bloeden of waarin veranderingen optreden.”

Bij een basaalcelcarcinoom ziet u vaak een glad, glazig bultje met een parelmoerachtige glans, terwijl een plaveiselcelcarcinoom juist ruw en schilferig aanvoelt. Verandert een moedervlek plotseling van kleur of vorm of begint deze te jeuken of bloeden? Dan is dat altijd een reden voor een check.

Behandeling is precisiewerk

Boereboom ontdekte haar passie voor dermatologie onder meer toen ze coschappen liep in Suriname, waar ze zich verdiepte in de donkere huid. “Wat ik mooi vind aan dermatologie is de enorme diversiteit aan ziektebeelden en leeftijden, maar ook dat je mensen relatief snel kunt helpen. Vaak kunnen we een cliënt direct al geruststellen of behandelen.”

Dat snelle schakelen is ook een van de redenen dat ze bij Bergman Clinics werkt. “De korte toegangstijden in onze klinieken zijn voor cliënten ontzettend prettig, want een verdacht plekje zorgt voor onzekerheid. Daarnaast zitten we door het hele land, hebben we veel expertise in huis en een groot aantal (sub)specialismen.”

Boereboom is zelf Mohs-dermatoloog, wat inhoudt dat ze gespecialiseerd is in Mohs’ micrografische chirurgie. Omdat zonneschade zich vaak openbaart op plekken die de meeste zon vangen - neus, oren en rond de ogen - is de behandeling ervan precisiewerk. “Bij reguliere chirurgie haal je het weefsel met een wat ruimere marge weg en stuur je dat op naar een extern laboratorium, waarna het dagen tot weken duurt voordat je de uitslag hebt. Die ruimte heb je in het gezicht niet altijd. We snijden met Mohs’ chirurgie het tumorweefsel zo krap mogelijk weg en weten nog dezelfde dag of de tumor weg is.”

Een Mohs-dermatoloog controleert het weefsel onder de microscoop op kankercellen. “Als je ziet dat nog niet alles weg is, snijd je nog een extra reepje weg. Cliënten verblijven tussendoor in de wachtruimte en krijgen lunch. Het voordeel is dat u na de behandeling meteen zekerheid heeft dat alles weg is.”

Zo klein mogelijk litteken

Bovendien is er de cosmetische kant: hoe krapper je kunt wegsnijden, hoe minder schade aan gezond weefsel. “We kunnen niet opereren zonder een litteken te maken”, zegt de arts. “Maar we proberen, zeker in het gezicht, een litteken zo klein mogelijk te houden.”

Goede zonbescherming is vervolgens cruciaal om te zorgen dat het litteken zo mooi mogelijk geneest. En sowieso geldt: voorkomen is beter dan genezen. “Weest u zich bewust van elke zonnestraal. Smeer minimaal factor 30 en breng de zonnebrandcrème elke twee uur opnieuw aan.”

Bron & copyright: De Telegraaf