Behandeling en operatie

Artrose is niet te genezen. Het proces van aantasting van het kraakbeen stopt niet en wordt langzaamaan erger. De duim is van cruciaal belang voor een goede handfunctie. De behandeling is voornamelijk gericht op het wegnemen van de pijnklachten, zodat de hand weer beter ingezet kan worden. Daarnaast richt de behandeling zich ook op verbetering van kracht en mobiliteit.

Niet-operatieve behandelmethoden

In eerste instantie worden vaak niet-operatieve behandelmethoden toegepast. Welke methoden gebruikt worden hangt af van de klachten, welke gewrichten in de hand aangedaan zijn en de wensen/verwachtingen van de cliënt. In overleg met de handchirurg of de handtherapeut kan gekozen worden voor:

• Ontstekingsremmende medicatie (zgn. NSAID- medicatie)
• Spalktherapie
• Injectie
• (Hand-)Ergotherapie

Ontstekingsremmende medicatie

NSAID’s, zoals Ibuprofen, Diclofenac of Arthrotec, vallen onder de ontstekingsremmende medicatie. Het zijn vaak effectieve medicijnen en werken tevens pijnstillend. Deze medicijnen worden meestal kortdurend gebruikt, omdat zij ook nadelen hebben. Er bestaat namelijk een risico op maagklachten.

Spalktherapie

Een spalk kan verstrekt worden via één van onze gespecialiseerde handtherapeuten. Deze duimspalk hoeft niet de hele dag gedragen te worden. Alleen bij die activiteiten die pijnlijk zijn of die aan het einde van de dag pijn geven. Een brace of een op maat gemaakte spalk kan zorgen dat het gewricht ontzien wordt in de dagelijkse bezigheden. Hierdoor wordt het gewricht minder belast en is er minder pijn.

Een brace als voorbeeld van een spalk.

Ontstekingsremmende injectie

Een ontstekingsremmende injectie (corticosteroïden) kan tijdens een poliklinisch bezoek gegeven worden. De vloeistof wordt in het duimbasisgewricht gespoten en kan een goede verlichting van de pijnklachten geven. Echter, het resultaat bij de individuele cliënt is wisselend: in sommige gevallen blijven cliënten maanden klachtenvrij, waar andere cliënten weinig baat hebben bij een injectie. Bij mensen met diabetes (suikerziekte) kan een injectie het glucosegehalte (suikergehalte) in het bloed kortdurend ontregelen. Het advies is om gedurende enkele dagen iets vaker het glucosegehalte bepalen. Na injectie is er een uiterst geringe kans op infectie.

(Hand-)Ergotherapie

Bij Bergman Clinics | Bewegen werken gespecialiseerde handtherapeuten. Zij kunnen
ergotherapeutische adviezen geven om de hand anders in te zetten zodat het duimbasisgewricht ontzien kan worden. Ook hebben zij verschillende hulpmiddelen die de duim ontzien en zo de dagelijkse werkzaamheden vergemakkelijken. Zo kan een simpele ‘penverdikker’ duidelijk pijn verlichtend zijn voor iemand die veel schrijft.

Als bovenstaande middelen uiteindelijk niet (meer) voldoende soelaas bieden, kan voor een operatie worden gekozen.

Daarbij kan er met de handtherapeut een duimstabilisatie programma ingezet worden om de spieren van de duim te versterken. Hierdoor wordt de duim beter ingezet in het dagelijks handelen en kunnen de pijnklachten verminderen.

Operatieve behandelmethoden

Trapeziectomie

Bij duimbasis artrose kan één helft van het gewricht verwijderd worden (het polsbotje, trapezium, wordt geheel of gedeeltelijk verwijderd), waarna de ontstane holte al dan niet wordt opgevuld met een rolletje peesweefsel. Deze procedure wordt ook wel de ‘ansjovis’ of ‘sardellen’ plastiek genoemd. Als er geen peesrolletje wordt geplaatst, wordt dit de Gervis-methode genoemd. Aanvullend kan een zogenaamde ‘ophangplastiek’ worden verricht om zo te proberen de duim steviger te maken en wat meer op lengte te houden. Voorbeelden hiervan zijn de Weilby-techniek of de Burton-Pellegrinitechniek.

De ingreep vindt plaats onder een blokverdoving van de arm of volledige narcose, uitgevoerd door de anesthesist. Bij een volledige narcose moet u nuchter zijn. De behandeling vindt plaats als dagbehandeling. 

De ingreep start met een sneetje (incisie) in de duimmuis. Vervolgens wordt de spier opzij gehouden en wordt het gewricht opengemaakt. Na identificatie van het trapeziumbotje wordt deze in stukjes verwijderd. Omdat dit botje vastzit met bandjes kan het er niet in zijn geheel uitgehaald worden. Hierna wordt via een klein sneetje in de onderarm een stukje van de polsbuigpees onderhuids losgemaakt. Deze wordt gebruikt om de holte die is ontstaan na het verwijderen van het trapeziumbotje op te vullen en het gewrichtskapsel te verstevigen. Alle lagen worden onderhuids weer gesloten. De huid wordt, meestal, met oplosbare hechtingen gesloten. Deze worden na 10 tot 14 dagen poliklinisch verwijderd. U krijgt een gipsspalk en een mitella.

Vastzetten van het duimbasisgewricht

In een enkel geval wordt ervoor gekozen het gewricht vast te zetten (artrodese) of wordt een prothese of spacer geplaatst. Bij een artrodese wordt het versleten gewricht van de duimbasis vastgezet met een plaat of schroeven. De andere twee gewrichten van de duim kunt u na de operatie nog steeds bewegen.