Ogen

Je hebt maar één rechter oog

Zoek uit waar je het beste voor jouw behandeling terecht kunt. Kies je voor een ziekenhuis of een focuskliniek?

Wat is maculadegeneratie?

Tekst a|A     Contrast +|--

Wat is maculadegenratie

Via de pupil komen beelden van buitenaf op ons netvlies terecht. De macula, ook wel ‘gele vlek’ genoemd, is het centrale deel van het netvlies waarmee we scherp zien en details kunnen waarnemen. Met het overige deel van het netvlies zien we beelden van opzij, boven en onder. Dit wordt het ‘perifere’ blikveld genoemd (perifeer = aan de buitenzijde).

Maculadegeneratie (MD) is een ingrijpende oogaandoening waardoor de gezichtsscherpte afneemt. MD betekent letterlijk achteruitgang van de gele vlek, de macula lutea. Dit is het centrale deel van het netvlies waarmee men scherp ziet. MD wordt daarom ook wel 'slijtage' van het netvlies genoemd. Het middelpunt van het netvlies met een doorsnee van ongeveer 3 mm wordt de macula genoemd.

In de macula bevindt zich het grootste aantal van het type lichtgevoelige cellen dat contrast en kleuren kan waarnemen: de zogenaamde kegeltjes. De macula maakt het onderscheiden van details mogelijk. De macula zorgt er bijvoorbeeld voor dat u kunt lezen, televisie kijken, autorijden of iemands gezicht kunt herkennen. Terwijl het perifere zien ervoor zorgt dat u nergens tegenaan loopt.

Maculadegeneratie ontstaat wanneer de kegeltjes in de macula afsterven. Dit veroorzaakt een achteruitgang van het gezichtsvermogen in het centrale, scherpe zien. Het perifere zien blijft in de meeste gevallen gespaard, zodat men in staat blijft om zijn weg in huis en daar buiten min of meer zelfstandig te vinden.

Het zicht met maculadegeneratie. Het kleurenzien is slecht en in het centrum bevindt zich een grote wazige vlek.


- be-macula-degen-dd

Het zicht met maculadegeneratie. Het kleurenzien is slecht en in het centrum bevindt zich een grote wazige vlek.

 

Typen maculadegeneratie

Er zijn twee type maculadegeneratie:

  • Juveniele maculadegeneratie
  • Leeftijdsgebonden maculadegeneratie


Juveniele maculadegeneratie

Dit type MD dient zich op jonge leeftijd aan, is erfelijk en openbaart zich in verschillende vormen, waarvan de ziekte van Stargadt de meest bekende is. Juveniele MD komt betrekkelijk weinig voor.


Leeftijdsgebonden maculadegeneratie

Er zijn twee vormen van leeftijdsgebonden maculadegeneratie:

Droge maculadegeneratie (ook wel droge LMD)

Deze vorm van maculadegeneratie begint als kleine bleekgele afzettingen, ’drusen’ genoemd, die zich ophopen in de macula. Het optreden van deze drusen gaat samen met vermindering van het aantal kegeltjes in de macula, waardoor het zien zal verslechteren. Dit is een sluipend en zéér langzaam verlopend proces, waarbij het vele jaren kan duren, voordat het zien achteruit gaat. Gewoonlijk zijn beide ogen min of meer gelijktijdig aangedaan. Het is bij de droge LMD belangrijk dat in de gaten wordt gehouden of er vertekening gaat optreden in de beelden van de omgeving zoals bijvoorbeeld een bocht in een raamkozijn of regel van een schrift. Dit kan wijzen op het ontstaan van de ernstiger vorm van LMD, namelijk de 'natte' vorm.

Natte maculadegeneratie (ook wel natte LMD)

Bij natte LMD verloopt het proces van slechter gaan zien veel sneller dan bij de droge LMD. De natte LMD ontstaat als er zeer kleine nieuwe bloedvaatjes achter de macula gaan groeien. Omdat de wanden van deze bloedvaatjes aangetast zijn, lekt er bloedplasma wat aanleiding geeft tot een snelle en ernstige achteruitgang van het gezichtsvermogen. Uiteindelijk ontstaat een litteken in de macula met verlies van het centrale zien. Natte LMD treedt vrijwel alleen op bij mensen die al droge LMD hebben. Het andere oog kan nog lange tijd redelijk goed blijven. Toch moet erop worden gerekend, dat vroeg of laat beide ogen kunnen worden getroffen.

Download de brochure 'Maculadegeneratie'

Meer weten over deze behandeling bij Bergman Clinics | Ogen? Neem dan contact op via 088 9000 500. Wilt u direct een afspraak maken? Dat kan met een verwijzing van uw huisarts.

Veelgestelde vragen

Is maculadegeneratie erfelijk?

Erfelijke aanleg speelt een grote rol bij het ontstaan van leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD). Wanneer u eerstegraads familieleden heeft met LMD heeft u een verhoogd risico om ook LMD te krijgen. In dat geval kunt u zich eventueel na het 50ste levensjaar oogheelkundig laten controleren om kenmerken van LMD in een vroeg stadium op te sporen. Een goede en betrouwbare genetische screening is op dit moment in Nederland nog niet beschikbaar.

Kan ik begeleiding krijgen bij maculadegeneratie / kom ik in aanmerking voor Low Vision Onderzoek?

In overleg met de oogarts kan elke patiënt met leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) met een visus kleiner of gelijk aan 30% of die visuele beperking in het dagelijks leven ervaart verwezen worden naar een Low Vision spreekuur voor hulpmiddelen of naar een revalidatiecentrum. Verder is het belangrijk om te weten dat er ook een patiëntenvereniging is voor patiënten met LMD: https://maculavereniging.nl/.

Vanaf welke leeftijd krijg je symptomen/ klachten?

Leeftijdsgebonden maculadegeneratie is er in vele verschillende vormen. In de regel treden de eerste symptomen op vanaf 70 jaar. Er zijn ook familiaire vormen die op jongere leeftijd voorkomen.

Wat is Maculadegeneratie?

Maculadegeneratie is een ingrijpende oogziekte waarbij het gezichtsvermogen steeds verder achteruitgaat. Dit komt doordat de kwaliteit van de macula, ook wel gele vlek genoemd, afneemt.

Wat kan ik doen om mijn ogen te beschermen?

Uit studies is gebleken dat het helpt om te stoppen met roken, te zorgen voor een gezond gewicht en voldoende lichaamsbeweging. Verder kunt u eventueel u in overleg met uw oogarts speciale voedingssupplementen gebruiken die antioxidanten bevatten in een specifieke samenstelling, de zogenaamde AREDS-2 formule.

Wat zijn de mogelijke risico’s en complicaties van een behandeling van maculadegeneratie?

In de meeste gevallen is de injectie een korte en veilige behandeling. De meest voorkomende klachten zijn irritatie en slecht zien met name op de dag van de injectie. De meest voorkomende complicaties bij een injectie in het oog zijn bloedinkjes (oppervlakkig of in het oog) of ontsteking. Met rust en eventueel medicamenteuze behandeling gaat dit snel weer over. In zeldzame gevallen is een hersteloperatie nodig.

Er zijn veel studies gedaan naar de bijwerkingen van anti-VEGF injecties in het oog in de rest van het lichaam. Hieruit is gebleken dat de kans op bijwerkingen per injectie erg klein is. Er werd aanvankelijk gedacht dat er mogelijk een iets verhoogde kans zou zijn op een hart- of herseninfarct, sterfte of bloedingen, maar uit de verschillende studies is een duidelijk verhoogd risico hierop tot op heden nog niet aangetoond.

Wat zijn de symptomen van maculadegeneratie?

De eerste klachten zijn wazig zien met of zonder een kleine vervorming in het beeld, meestal in een oog. De lijntjes van een tegelwand zijn bijvoorbeeld niet helemaal recht of er zit een deukje in. Soms zien patiënten in het centrum een grauwe of donkere vlek die permanent aanwezig is. Ook is er vaak meer licht nodig bij lezen.

Welke behandelingen zijn mogelijk bij maculadegeneratie?

Het hangt af van de vorm van leeftijdgebonden maculadegeneratie (LMD) af of behandeling mogelijk is. LMD bestaat uit twee vormen. De droge en de natte vorm.

Ongeveer 80%-90% van de mensen met LMD heeft de droge vorm. Voor de droge vorm is eigenlijk nog geen behandeling beschikbaar. Eventueel kunt u in overleg met uw oogarts speciale voedingssupplementen gebruiken die antioxidanten bevatten in een specifieke samenstelling, de zogenaamde AREDS-2 formule.

Droge LMD kan overgaan in de natte vorm. Bij de natte vorm ontstaan er bloedvaatjes in het gebied van de maculadegeneratie die kunnen gaan lekken. Deze lekkage kan leiden tot schade aan de zenuwcellen. Bij natte LMD kunnen injecties worden toegediend in het oog met vaatgroeiremmers (VEGF-remmers) om het proces te vertragen. Deze injecties moeten regelmatig herhaald worden.

Welke soorten maculadegeneratie zijn er?

Er zijn twee typen maculadegeneratie: Juveniele maculadegeneratie en leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Juveniele maculadegeneratie dient zich op jonge leeftijd aan, is erfelijk en openbaart zich in verschillende vormen, waarvan de ziekte van Stargadt de meest bekende is.

Juveniele maculadegeneratie komt betrekkelijk weinig voor. Leeftijdsgebonden maculadegeneratie bestaat uit 2 soorten, namelijk droge maculadegeneratie en natte maculadegeneratie.

Droge maculadegeneratie begint als kleine bleekgele afzettingen, ’drusen’ genoemd, die zich ophopen in de macula. Het optreden van deze drusen gaat samen met vermindering van het aantal kegeltjes in de macula, waardoor het zien zal verslechteren. Dit is een sluipend en zéér langzaam verlopend proces, waarbij het vele jaren kan duren, voordat het zien achteruit gaat.

Bij natte maculadegeneratie verloopt het proces van slechter gaan zien veel sneller dan bij de droge LMD. De natte LMD ontstaat als er zeer kleine nieuwe bloedvaatjes achter de macula gaan groeien. Omdat de wanden van deze bloedvaatjes aangetast zijn, lekt er bloedplasma wat aanleiding geeft tot een snelle en ernstige achteruitgang van het gezichtsvermogen. Uiteindelijk ontstaat een litteken in de macula met verlies van het centrale zien. Natte LMD treedt vrijwel alleen op bij mensen die al droge LMD hebben.

Word ik volledig blind bij maculadegeneratie?

Bij leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) is alleen de centrale gezichtsscherpte aangedaan. Het perifere gezichtsvermogen (het gezichtsvermogen rondom het centrum) blijft meestal redelijk goed. Hierdoor leidt LMD zelden tot volledige blindheid. Wel hebben patiënten met LMD vaak een vervormd centraal beeld of een vlek in het centrum waardoor het zien erg beperkt wordt en bijvoorbeeld lezen en het herkennen van gezichten moeilijk is.

Wat zijn de wachttijden van deze behandeling?
Wilt u weten hoe snel u terecht kunt voor uw specifieke behandeling bij Bergman Clinics? Bekijk dan nu de actuele wachttijden.
Waar kan ik ervaringen van cliënten zien of mijn ervaring delen?
Voor meer informatie, bezoek de pagina ervaringen of bekijk onze cliëntwaarderingen op Zorgkaart Nederland. U kunt ook uw ervaring delen op Zorgkaart Nederland.
Welke kwaliteit wordt er bij Bergman Clinics geboden?
We bieden medische zorg van de hoogste kwaliteit. Hierbij staan 4 waarden centraal:
  • Resultaat van de behandeling
  • Veiligheid
  • Cliëntgerichtheid
  • Ervaring team
Lees meer over de kwaliteit bij Bergman Clinics. Daarnaast zijn we ZKN gecertificeerd.
Hoe is het geregeld met de vergoeding / verzekering?
Voor meer informatie, bezoek de pagina Vergoeding & Verzekering.

Toon uitgelichte items / alle items

Heeft u nog steeds vragen?

Neem contact op




Informatie aanvraag
Contact opnemen

Maak een afspraak

Vul onderstaand formulier in op een afspraak in te plannen bij Bergman Clinics.

Niet alle velden zijn (juist) ingevuld:

Naam:
E-mailadres:
Telefoonnummer:
Locatie:

Bedankt voor uw verzoek om een afspraak te maken.
Wij nemen zo spoedig mogelijk telefonisch contact met u op.

Bergman Clinics

Vanaf 3 november zijn nieuwe maatregelen van kracht om het coronavirus in Nederland terug te dringen. Uw afspraak bij Bergman Clinics blijft gewoon staan. U mag alleen geen begeleider meenemen de kliniek in*. Bekijk voor uw komst de actuele coronarichtlijnen.

Heeft u nog geen afspraak staan, maar wilt u meer informatie over onze wachttijden?  Ook in coronatijd doen wij alles om u zo veilig mogelijk in de kliniek te ontvangen en onze wachttijden kort te houden. We heten u van harte welkom.

*Uitzonderingen hierop vindt u op onze corona pagina.